NAFİLE ORUÇLAR

NAFİLE ORUÇLAR
Farz ve vâcip oruçların dışında tutulan oruçlar genel olarak nâfile oruç olarak isimlendirilir. Nâfile oruç, mübah olan tüm günlerde tutulabilir. Ancak bazı günlerde oruç tutmak daha faziletli görülerek, bu günlerde oruç tutmak sünnet veya mendup kabul edilmiştir. Hz. Peygamber’in sıklıkla oruç tuttuğu ve mü’minleri de oruca teşvik ettiği günler şunlardır.

ORUÇ TUTMANIN SEVAP OLDUĞU GÜNLER
Oruç Tutmanın Mendup Olduğu Günler:
1. Dâvud (a.s) orucu: Nafile oruçların en faziletlisi gün aşırı oruç tutmaktır. Rasûlullah (s.a.s.) şöyle buyurmuştur:

HADİS:  “En faziletli oruç Dâvud (a.s) ın tuttuğu oruçtur. Dâvud (a.s.) bir gün oruç tutar, bir gün tutmazdı.” Abdullah İbn Ömer, “Ben daha fazlasını tutabilirim” deyince, Hz. Peygamber “Bundan üstünü yoktur” buyurmuştur.[1]
2. Her ay üç gün oruç: Her ayın özellikle 13, 14, ve 15. günlerinde oruç tutmak müstehaptır. Kamerî takvîm hesabına göre bugünlere, “ eyyâm-ı biyz” denir. Ebû Zer (r.a)’ten rivayet edildiğine göre, Rasûlullah (s.a.s.) şöyle buyurmuştur:

HADİS: “Her ayda üç gün oruç tuttuğun zaman, 13, 14 ve 15 nci günlerde tut.”[2] Hz. Aişe (r. anhâ), Hz. Peygamber (s.a.s.)’in her aydan üç gün oruç tuttuğunu bildirmiştir.[3]
3. Pazartesi-perşembe orucu: Usâme İbn Zeyd (r.a.)’ten rivayet edildiğine göre; Hz. Peygamber pazartesi ve perşembe günleri oruç tutardı. Kendisine bu günleri tercih etmesinin sebebi sorulunca: HADİS:“İnsanların âmelleri Allah Teâlâ’ya pazartesi ve perşembe günleri arzolunur. Ben amelimin arzı sırasında oruçlu olmayı severim.” [4]

4. Şevval orucu: Ay takvimine göre, Ramazan ayından sonraki ay, Şevval ayıdır. Bu ayda altı gün oruç tutmak müstehaptır. Ayrı günlerde tutulabilirse de, bunların bayramın hemen arkasından peş peşe tutulması daha faziletlidir. Kaza, adak, v.b bir oruç da bu günlerde tutulsa aynı sevap elde edilir. Ebû Eyyûb’un naklettiği bir hadiste şöyle buyurulur: 

“HADİS:Her kim Ramazanı oruçla geçirir ve sonra buna Şevval ayından altı gün ilave ederse, bütün yılı oruçlu geçirmiş gibi olur.” [5] 

HADİS:Bire on kat ecir hesabıyla Ramazan orucunun on aya, altı gün Şevval orucunun da 60 güne karşılık olduğu, böylece bütün yılın oruçlu geçirilmiş sayılacağı rivayet edilmiştir.[6]

AYET: Çünkü Kur’an-ı Kerim’de; “Kim iyi bir amel işlerse, ona bunun on katı ecir vardır.” buyurulur.

HADİS: Diğer yandan, âdet görme yüzünden Ramazan orucu kazaya kalan bayanların, ortalama altı gün kaza orucunu bu günlerde tutması da onlara bu ecri kazandırır.

5. Arefe günü orucu: Hac’ da olmayanların Zilhicce ayının dokuzuncu gününü oruçla geçirmeleri müstehaptır. 

HADİS:Rasûlullah (s.a.s.) şöyle buyurmuştur; “Arefe günü tutulan orucun bundan önce ve sonra birer yıllık günahları örteceği Allah’tan umulur.” [8]
6. Zilhicce orucu: Zilhicce ayının ilk dokuz gününde oruç tutmak tavsiye edilmiştir. Ancak hacda olanlara yorgunluk verebileceği için Arefe günü oruç tutmaları mekruh sayılmıştır. Çünkü Hz. Hafsa (r. anhâ) şöyle demiştir. 

HADİS:“Hz. Peygamber (s.a.s.) dört şeyi hiç terk etmemiştir: Aşûre orucu, Zilhicce’nin ilk dokuz günü, her aydan üç gün, sabah namazından önce iki rekat namaz.” [9]
7. Aşûre orucu: Muharrem ayının onuncu gününe “âşûrâ” denir. Yalnız bu günde değil bir gün önce veya bir gün sonrasını da ekleyerek oruç tutmak müstehap sayılmıştır. İbn Abbas (r.a)’ten rivayet edildiğine göre, 

HADİS. Rasûlullah (s.a.s.) Medine’ye hicret edince, Yahudiler’in aşûre gününde oruç tuttuklarını görmüş ve bu orucun anlamını yani niçin tutulduğunu sormuştu. Yahudiler, kendisine; bu günün büyük bir gün olduğunu, Allah’ın bu günde Musa’yı ve İsrailoğulları’nı düşmanlarından kurtardığını, bu yüzden Musa’nın da bu günde oruç tuttuğunu bildirince; “Ben Musa’ya sizden daha yakınım” buyurdu ve bu günde oruç tutulmasını emretti.[10]

HADİS:Aşûre orucunu câhiliye döneminde Arapların tuttuğu, Hz. Peygamber’in de Ramazan orucunun farz kılınmasından önce bu orucu tutmayı emrettiği nakledilir.[11] 

Nitekim daha sonra Ramazan orucu farz kılınınca aşûre orucu bir yükümlülük olmaktan çıkarılmış, fakat aşûre günü oruç tutulması tavsiye edilmiş, müstehap veya sünnet olarak devam etmiştir.
8. Haram aylarda oruç: “Haram aylar” denilen Zilkade, Zilhicce, Muharrem ve Recep aylarının Perşembe, cuma ve cumartesi günleri oruç tutmak menduptur.
9. Şâban ayı orucu: Şâban ayında oruç tutmak müstehap sayılmıştır. Hz. Âişe şöyle demiştir; “Hz. Peygamber Şâban ayından çok hiç bir ayda oruç tutmazdı, o neredeyse Şâban ayının tamamını oruçla geçirirdi